Βενιαμίν ο Λέσβιος.


Ο Βενιαμίν ο Λέσβιος,αυτός που από όλους μας είναι γνωστός ως ένας από τους σπουδαιοτέρους δασκάλους του Γένους έλκει την καταγωγή του από το Πλωμάρι της Μυτιλήνης ,γι αυτό εξάλλου ονομάζεται και Λέσβιος.Στα δεκαεπτά του χρόνια ο Βενιαμίν έγινε καλόγερος σε μοναστήρι στις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας όπου ηγούμενος ήταν θείος του.Παρακολούθησε μαθήματα στην εκεί περίφημη σχολή ,μετέβη μάλιστα αργότερα και στην Ιταλία ,στο πανεπιστήμιο της Πίζας , προκειμένου να συμπληρώσει τις σπουδές του.Έπειτα από την Πίζα μετέβη στο Παρίσι όπου και φοίτησε στο εκεί υπάρχον Πολυτεχνείο.Κατά την παραμονή του στην πρωτεύουσα της Γαλλίας γνώρισε κορυφαίους εκφραστές του κινήματος  του Διαφωτισμού , γνώρισε τον Κοραή και εισήλθε στον κύκλο σπουδαίων πνευματικών προσωπικοτήτων της διασποράς.Σε αυτή τη χρονική στιγμή το πνεύμα του κινήθηκε πέρα από την εξ΄αποκαλύψεως αλήθεια της χριστιανικής θρησκείας σε μία λογική εκτίμηση του κόσμου και του επιστητού.Αγάπησε και εντρύφησε σε βάθος στις θετικές  επιστήμες,παρακολούθησε μαθήματα αστρονομίας στην Αγγλία,γύρισε μάλιστα στις Κυδωνίες όπου άρχισε να διδάσκει Φιλοσοφία,Άλγεβρα,Φυσική και Αστρονομία.Το Ελληνικό Έθνος χρειαζόταν το Λόγο ώστε να συνδεθεί με τις ρίζες του προκειμένου αποτινάσσοντας την οθωμανική σκλαβιά να οικοδομήσει ένα κράτος προόδου και ανάπτυξης.
Η φήμη του εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την οθωμανική αυτοκρατορία , έγινε μάλιστα διευθυντής στη σχολή την οποία και μετενόμασε σε Ακαδημία.Η Ακαδημία κατέστη μορφωτικό κέντρο της Ανατολής,άνθρωποι από παντού συνέρρεαν εκεί και προσέφερε πολλά στο φωτισμό του Γένους.Ο Δημαράς στο Νεοελληνικό Διαφωτισμό του γράφει ότι «η διδασκαλία και τα έργα του Βενιαμίν συνετέλεσαν εις την αφύπνισιν και την πνευματικήν προετοιμασίαν των Ελλήνων όχι μόνο διά την επανάστασιν αλλά και την αντιμετώπισιν της νέας πολιτειακής πραγματικότητας..».
Φαίνεται όμως ότι η Εκκλησία,η επίσημος Εκκλησία,αδυνατούσε να συμπορευθεί με τέτοια ελευθέρια πνεύματα.Η επίσημος εκκλησία έστελνε τα πνευματικά της παιδιά στην Ευρώπη προκειμένου να γυρίσουν με περισσότερες γνώσεις θεολογικές,πάντως όχι γνώσεις στηριγμένες στη λογική και στη αποδεδειγμένη θέαση των πραγμάτων.Ο κίνδυνος της αθεΐας εμφώλευε και η εκκλησία ήταν πολύ προσεκτική σε αυτό.Τη στιγμή που το Πλατωνικό και Αριστοτελικό πνεύμα φώτιζε τουλάχιστον την πολιτεία της ευρώπης στην Ελλάδα οι καινοφανείς ιδέες της δύσης ήταν κάτι το εχθρικό προς την επίσημο εκκλησία.Συνετάχθη λοιπόν από τον Αθανάσιο τον Πάριο κατηγορητήριο που ζωντανεύει το Σωκράτη και το κώνειο μιάς και η βασικοτέρα κατηγορία ήταν ,φεύ :αθεΐα.Τι πρωτότυπο αλήθεια.Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι : «ο αγιορείτης ιερομόναχος Βενιαμίν ο Λέσβιος καταγγέλεται επί αθεϊστικώ ορθολογισμώ αιρέσει και κακοδοξία διότι διδάσκει τας κατωτέρω πλάνας αίτινες τας ψυχάς των μαθητών δηλητηριάζουσιν:α)η γη κινείται ενώ ο ήλιος παραμένει ακίνητος,β)τα ουράνια σώματα κατοικούνται υπό άλλων υπαρκτών όντων».Στην πραγματικότητα ο καημένος ο Βενιαμίν δίδασκε τα κάτωθι: «δυνάμει της ερεύνης των συγχρόνων εισηγούμαι την αντικατάστασιν του απηρχαιωμένου και αντιεπιστημονικού Πτολεμαϊκού συστήματος το οποίον απαιτεί αναποδείκτως την περιφοράν του ηλίου περί την γήν διά του σωστού και επιστημονικά αποδεδειγμένου Κοπερνικείου το οποίον δι αστρονομικών αποδείξεων θέλει την γήν να περιστρέφεται περί τον ήλιον».Επίσης:
«Ουδείς αποκλείει να υπάρχει ζωή και εις άλλους πλανήτας εφ΄όσον συντρέχουσιν λόγοι διατηρήσεώς της ,άρα και άλλα όντα θα δύνανται να κατοικούν εκεί.Είναι δυνατόν να υπάρξη κατασκευαζόμενον έν αερόπλοιον διά την μεταφοράν των κατοίκων της γής εις άλλους πλανήτας διά να κατοικήσουν εκεί εφ΄όσον υπάρχουν αι φυσικαί προϋποθέσεις διατηρήσεως της ανθρωπίνης ζωής».
Η επίσημος λοιπόν Εκκλησία πιστή στο Πατριαρχικό πνεύμα,ενάντια στην αθάνατο Σωκρατική δικαιολόγηση της προσπάθειας του ανθρώπου να εξέλθει του σπηλαίου «αναβάς την άνω οδόν» συνεκάλεσε πολύ γρήγορα ειδικό δικαστήριο στο οποίο ανέλαβε ειδικός ανακριτής ο μητροπολίτης Εφέσου Διονύσιος  με αποτέλεσμα ο σοφός διδάσκαλος να βρεθεί στους πέντε δρόμους.Η πατριαρχική σοφή παραγγελία ήταν σαφής και αφορούσε το ότι δεν θα έπρεπε ποτέ πάλι να επαναλάβει τας αιρετικάς και άλλας διδασκαλίας του.Πρός επίρρωσιν όλων αυτών μάλιστα εστάλησαν στις Κυδωνίες δύο φανατικοί κήρυκες της «ορθοδοξίας»,ο ιεροκήρυκας κυρ-Δωρόθεος και ο κυρ Ιάκωβος.Η αποστολή τους ήταν σαφής.Να θεραπεύσουν τους πάντες από τις κακές επιδράσεις του Βενιαμίν.Πάντως με τη μεσολάβηση επιφανών φίλων του ανδρός όπως ο φαναριώτης ηγεμόνας Αλέξανδρος Μουρούζης κ.α.η απόφαση δεν εκτελέσθηκε αν και ο ίδιος ο Βενιαμίν από το 1808 θέλησε οριστικά να φύγει από τις Κυδωνίες λόγω ανυπερβλήτων εμποδίων στο έργο του.Το πόσο ενάντια στο πατριαρχικό πνεύμα ήταν διακείμενος αποδεικνύεται από το ότι αρνήθηκε το 1812 να αναλάβει την πατριαρχική σχολή της Πόλης –δεν ήθελε να είναι φερέφωνο άλλων.
Τι απέγινε ο δυστυχής Λέσβιος λόγιος;Από τη μία στιγμή στην άλλη έχασε τα πάντα ,στερήθηκε και αυτών των αναγκαίων προς το ζήν .Γι αυτό εγκατέλειψε τις Κυδωνίες και πήγε στην Πόλη όπου παρέδιδε μαθήματα κατ΄οίκον σε παιδιά πλουσίων(στα παιδιά του ιατρού Γεωργίου Δεσύλλα)..Περιπλανήθηκε στις παραδουνάβιες ηγεμονίες (δέχθηκε πρόταση του ηγεμόνος της Βλαχίας Ιωάννου Καρατζά να αναδιοργανώσει την Ακαδημία του Βουκουρεστίου)όπου και μυήθηκε στη Φιλική εταιρεία.Τελικά βρέθηκε στην Πελοπόννησο όπου προσπάθησε με κάθε μέσο να βοηθήσει στον Εθνικό αγώνα κατά των οθωμανών-τον αγώνα που έτυχε αφορισμού από το οικουμενικό πατριαρχείο.Πέθανε τελικά στο Ναύπλιο το 1824 από τύφο.
Η ιστορία του Βενιαμίν του Λεσβίου είναι η ιστορία ενός μεγάλου Έλληνα.Ενός Έλληνα κλασσικού και διαχρονικού και στο πνεύμα και στο φρόνημα και στην πράξη.Είναι το παράδειγμα ενός ανθρώπου που μας καλεί να σκεφθούμε ότι εάν η Ελλάδα δεν ενσκύψει βαθιά στις ρίζες της,πέρα από πρόσκαιρα επιβαλλόμενα πράγματα και πίστεις δεν θα μπορέσει να αντέξει στην ιστορική πορεία και πρόοδο.Ο Βενιαμίν μας καλεί να ενθυμηθούμε το Είναι μας,την καταγωγή μας,τους φιλοσόςουσ μας,τον Πλάτωνα και τον Σωκράτη προκειμένου να πιούμε από το γλυκό ποτό της σοφίας τους,δίνοντας και πάλι στην Πατρίδα μας όνειρο,όραμα και πορεία.Η Ελλάδα μέσα από τον ανυπέρβλητο πολιτισμό της στα βάθη των αιώνων έχει πολιτειακό και θεολογικό και κοσμολογικό τρόπο ύπαρξης,ο οποίος ακόμη και σήμερα είναι επίκαιρος και για τους Έλληνες και για όσους θέλουν να λέγονται πολιτισμένοι.
Όταν ερώτησαν τον μέγα Στωϊκό Χρύσιππο γιατί δεν πολιτεύεται αυτός απάντησε: «εάν θα πολιτευτώ σύμφωνα με τους ανθρώπους δεν θα αρέσω στους θεούς,εάν θα πολιτευτώ σύμφωνα με τους θεούς δεν θα αρέσω στους ανθρώπους».Ο Βενιαμίν είναι αυτός που μας καλεί Ελληνικώ τω τρόπω να πορευθούμε με βάση το Ελληνικό χθές ,του Ωραίου και του Καλού και του Δικαίου ώστε και πάλι να ελπίσουμε σε ένα Ελληνικό τη σκέψει  και πράξει αύριο.

Β.Δ.Μακρυπούλιας, δρ.φιλοσοφίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου